Search This Blog

Showing posts with label ॥ अंधश्रद्धा निर्मूलन ॥. Show all posts
Showing posts with label ॥ अंधश्रद्धा निर्मूलन ॥. Show all posts

Wednesday, 7 December 2022

|| पीयूशी ||

|| पीयूशी ||

 


 

आपल्या देशात एक घोषवाक्य खूपच लोकप्रिय आणि सरकारप्रिय ही आहे...

' मेरा भारत महान ' हे ते घोषवाक्य... ...

गंमत ही आहे, की ' मेरा भारत ' खंरोखरीच जगांत सगळ्यात भारी देश आहे, अशी माझी तरी, असंख्य नमुनेदार अनुभंव गांठीला लावल्यावर बालंबाल खात्री पटलेली आहे... ...

फार लांबचं कश्याला? या कथासंग्रहातल्या एकूणएक कथा, हे घोषवाक्य च तर अधोरेखित करीत आहेत की... ...!!

त्याचं काय आहे, की ज्या देशातल्या सरकारचा तैमूरलंग, नोकरशाही चा शिराळशेठ, आणि जनतेचा शेखमहंमद झालेला असतो ना, तो देश खंरोखरीच जगात सगळ्यात महान- भारी देश असतो, आणि अश्या देशांत कल्पनातीत गंमती-जंमती घडत असतात... ...असो.

तर गेल्या सहस्रकाच्या शेंवटच्या दशकात झालं असं की तथाकथित स्वतःला प्रगत म्हणवून घेणा-या कित्येक ' सायबां ' च्या देशांतल्या सरकारांना अचानक ' वसुंधरा तपमानवाढी ' चा साक्षात्कार झाला......

लगोलग त्यांची सरकारं, पर्यावरणवादी संघटना, राजकीय पक्षांचे राजकारणी इत्यादी मातब्बर लोकांच्या जागतिक स्तरावर बैठकावर बैठका झंडल्या. त्यात ब-याच हम-यातुम-या, तूं- तूं मी- मी, वगैरे वगैरे यथासांग पार पडून मग त्यांनी पर्यावरण जतनाची जागतिक मानकं वगैरे तयार केली, आणि त्यातनं मोठ्या चतुराईनं स्वतःला वगळून, तीं मानकं तमाम अविकसित महान देशांच्या माथीं मारलीं... ...!!

 

 

 

महान अविकसित देशांत त्याचे परिणाम काय-कसे होणार, हे ह्या सगळ्या चंगळवादी-ऐषारामी जीवनशैलीला सोकावलेल्या साहेबी देशांना बरोबर ठाऊक होतं... ...

ह्यांच्या कर्ज- मदतीवरच कारभार अवलंबून असलेल्या जगभंरातल्या भुकेकंगाल देशांना तें जोखड मानगुटीवर घेण्याशिवाय कांही तरणोपायच नव्हता... ...आपल्या महान देशांचं मग काय झालं ?

परकीयांची हुजरेगिरी करीत स्वकीयांवर वरवंटा फिरवणं हे सोप्पं तर असतंच, पण फारच सोयिस्करही असतं... ...

तो तर आपल्या महान राज्यकर्त्यांचा पिढीजात धर्म...!!!

हा धर्म हाडींमाशीं भिनलेल्या आपल्या सरकारांनी नेमकं तेंव्हढं च परमकर्तव्य इमाने-इतबारे पार पाडलं... ...

केंद्र सरकारनं तांतडीनं प्रदूषण नियंत्रण कायदा करून तो राज्य सरकारांच्या माथीं मारला...

तैमूरलंगाचाच फंतवा तो...लगोलग तमाम राज्य सरकारांतल्या तैमूरलंगांनी पण त्याची च री ओंढत तो जनतेच्या माथीं मारला... ...

झालं एव्हढंच, की सदर कायद्याची प्रत्याक्ष्यात अंमलबजावणी कशी होणार?, कुठल्या यंत्रणा तो राबवणार?, त्याचा दुरुपयोग कसा- कितपत होऊं शकेल?, आणि हा सगळा उपद्व्याप करून खंरोखंरीच प्रदूषण नियंत्रणाचं उद्दिष्ट साध्य होईल, की आणखी नवीनच समस्या निर्माण होतील ? असल्या फालतू गोष्टीं चा विचारही न करतां, आणि तो जिच्या माथीं मारलाय, त्या जनतेला तो नीट समजावून देण्याचे कसलेही कष्ट न घेतां, हे सगळं झालं... ...

आतां आपल्या महान देशांतले नेते महान, राजकारणी टगे त्यांहून महान, जहागिरदार नोकरशहा ह्या दोन्हीहून महान, आणि असल्या बजबजपुरीत सरकारी वरवंट्यांना तोंडं देत जगतांना, या सगळ्यांकडून यथास्थित टगेगिरी शिकून मुरब्बी झालेली जनता या सगळ्यांहून महान... ...!!!

तुकोबांची एक मजेशीर ओंवी आहे...ते म्हणतात,

                                     व्यवहारी शहाणपण | चुना तंबाखू मळुन |

                                     ग्रंथपण्डित विधान | चितपट मारी || 

आतां पिढ्या न् पिढ्या चुना तंबाखू मळून देशभंर पचांपचां पिचका-या मारणा-या, आपल्या भ्रष्ट मंत्र्यासंत्र्यापासून ते भ्रष्टाचारात आकंठ बुडालेल्या सरकारी बाबूं चे अनुभंव घेत घेत, प्रत्यक्ष्य यमराजाला सुद्धां खांदे देऊन ' राम बोलो भाई राम ' चा गजर करीत पार वैकुंठाला पोंचवील, असलं भारीपैकी व्यवहारी शहाणपण पंचवलेल्या तितक्याच भ्रष्ट जनतेला असल्या सरकारी फतव्यांचं यथास्थित श्राध्द कसं घालायचं, हे कुणी शिकवावं लागतं थोडंच ?

नेमकं तें च ह्या प्रदूषण नियंत्रण कायद्याचंही झालं... ...

दर सहा महिन्यांनी दुचाकी वाहन मालकांनी, आणि दरवर्षीं चार चाकी वाहनमालकांनी आपल्या वाहनांची प्रदूषण चांचणी करून घेणं, आणि त्याचं सरकारी प्रमाणपत्र जवळ बाळगणं बंधनकारक केलं गेलं... ...

सर्वप्रथम वाहतूक पोलीस हवालदारांची चांदी झाली. चौकाचौकांत वाहतूक हवालदार-निरीक्षकांची टोंळकीं उभीं राहून वाहनं अडवायला, आणि वाहनमालकांना नाडवायला लागलीं. ज्यांच्या जवळ वैध प्रमाणपत्र नसेल, त्यांच्याकडून हजार हजार रुपयांच्या दंड वसुलीचं पेंव फुटलं...सरकारी तिजो-या लाखालाखांच्या दंडवसुल्यांनी फुगायला लागल्या...सरकार खूष... ...

मग परस्पर ' पोलीसमामा ' बरोबर तोडपाणी करून लोक आपली ' आग्र्याहून सुटका ' करून घ्यायला लागले, आणि वाहतूक हवालदार मालामाल झाले...तेही खूष.  

त्यापाठोंपाठ राज्य परिवहन कार्यालयातल्या बाबूं ची चलती झाली, कारण त्या कार्यालयाच्या सगळ्या शाखांवर प्रदूषण प्रमाणपत्र मिळवायला वाहनमालकांची तोबा गर्दी उसळली... ...तिथले बाबूही अमाप गबर झाले...ते अतिखूष.

ती गर्दी परिवहन कार्यालयातल्या बाबूं च्याही खाबूगिरीच्या आवाक्याबाहेर जायला लागल्यावर मग फिरत्या प्रदूषण चांचणी केंद्रांची टूम कुणा बेरकी बाबूच्या सुपीक डोंक्यातनं निघाली, आणि त्यासाठी पैसा गिळून कुणालाही परवान्यांची खिरापत वाटणा-या अधिकारी बाबू मंडळीनी नि त्यांच्या दलालांनी आपली उखळं पांढरीफंक्क करून घ्यायला सुरुवात केली... ...ते महाखूष.

मग काय...चंवथी नापास असलेल्या निरक्षर निरुद्योगी टग्यांपासून ते ' प्रदूषण चांचणी केंद्र ' च्या पाट्या करून देणा-या रंगा-यापर्यंत एकजात सगळ्या अशिक्षित ' उद्योगपति ' नां पैसा कमवायची खाण च सापडली... ...ते महा महा खूष.

कुठूनतरी एखादी डबडा झालेली मारुती ओम्नी पांच-दहा हजारांत भंगारात घ्यायची,दलालामार्फत सरकारी अधिका-यांना नैवेद्य दांखवून खरा-खोटा परवाना मिळवायचा, ' प्रदूषण चांचणी केंद्र ' अश्या दोन पाट्या रंगवून घेऊन त्या, त्या ड्बड्याला मागं-पुढं चिकटवायच्या, एक यंत्र गाडीत बसवून घ्यायचं, की कुठल्याही रस्त्यावर कुठंही ते डबडं उभं करून खों-यानं पैसा ओंढायाला सुरुवात... ...शाळेचं तोंड उभ्या जन्मांत बघायची गरज च उरली नाही... ...!!!

 


 


 

या सगळ्या गदाड्यात भ्रष्ट राजकारण्यांना विकत घ्यायची धंमक बाळगणारा पाव टक्का अतिश्रीमंत वर्ग, आणि आरक्षणांची गाजरं गिळून एकगठ्ठा मतांनीं राजकारण्यांना निवडून द्यायची ताकद असलेला तळागाळातला, दमडीचा कर न भंरतां सगळे सामाजिक फायदे लाटणारा, अशिक्षित, पण ' चुना-तंबाखू मळून ' शहाणा झालेला ऐंशी टक्के फुकटा वर्ग, ह्या दोघांची चांदी झाली... ...

आश्चर्य हे, की तमाम सरकारी आस्थापनांच्या, परिवहन मंडळांच्या, खासगी प्रवासी आणि माल वाहतूकदारांच्या वीस वीस-तीस तीस वर्षं जुन्या पत्रे लोंबणार-या डीझेल इंधनावर चालणा-या जुन्यापान्या भंकाभंका काळागिच्च धूर वातावरणात ओंकणा-या  डबडा गाड्या मात्र टेंचात रस्त्यांवर धांवतच राहिल्या...त्यांना ना कुठला कायदा लागू झाला, ना कुठला दंड मानगुटीवर बसला... ...!!      

भंरडला गेला तो फक्त इमाने इतबारे कायदे पाळून सरकारनं मानगुटीवर बसवलेले सगळे कर प्रामाणिकपणे भंरणारा पावणे वीस टक्के मध्यम वर्ग... ...ज्याला फक्त आपापसांत मौखिक वितंडवाद घालून लाथाळ्या करीत बसण्याशिवाय बाकी कांहीही जमत नसतं... ...

झुंडीच्या राजकारणातली ह्या वर्गाला उणे दोनशे टक्के अक्कल असते...!!!

 


 

आतां मी स्वतःही या च मध्यमवर्गात मोडत असल्यानं, माझ्यावरही गेल्या महिन्यातच, मुळात कल्याणकारी उद्देश असलेल्या या कायद्याच्या तैमूरलंगी अंमलबजावणीच्या कंचाट्यात गंळफंटायची वेंळ ओंढवलेली होती खंरी, पण मघांशी मी सांगितलं ना, तश्या ' चुना तंबाखू मळून ' व्यवस्थित शहाण्या झालेल्या एका बहाद्दर ' पीयूशी शेंटर ' वाल्यामुळं माझी चुटकीसरशी ' आग्र्याहून सुटका ' झाली. !!!

 


 

त्याचं असं झालं, की गेल्या महिन्यातल्या एका रविवारी सकाळी मी निवांत अंथरुणात लोळत असतांना आमच्या सौ. इंदिराजी नां माझं तें सुख बघवलं नसावं...

त्यांनी अंगावर पांघरलेली दुलई खंस्स् दिशी बाजूला ओंढून पुकारा केला," अहो...उठा आतां न् आंवरा बघूं तुमचं पटापट... ...लीला च्या मुलीच्या लग्नाला जायचंय... ...दहा पांच चा लवकरचा मुहूर्त आहे लग्नाचा...उठा...उठा आधी पटकन्..."

मी," ...काऽऽऽऽऽऽऽय?... ...मला तर काल कांहीच बोलला नव्हतां तुम्ही...आज लग्नाला जायचंय म्हणून... ...आऽऽऽऽहा...हा...हा..."

सौ. इंदिराजी," अहो काल शेजारच्या सदनिकेतली तळवलकर मंडळी आली नव्हती कां आपल्याकडं जेवायला ?... ...त्या धांवपळीत मी विसरलेच तुम्हांला सांगायला काल... ...आधी उठा झंटकन् आणि आंवरा पटापट तुमचं सगळं... ...साडे आंठ वाजलेत...नाष्टा ठेंवलाय चौपाईवर...उठा...उठा... ..."

सौ. इंदिराजींबरोबर वाद घालायलाही अजिबात वेळ नव्हता... ...

म्हणून मग मी जरा कुरबुरत च उठून तंडक स्नानगृहाकडं सुटलो... ...

 

बरोबर नऊ वाजतां मी आमची नॅनो चालूं करून वाहनतळावरनं इमारतीबाहेर काढली... ...

पांठोपाठ सौ. इंदिराजीही धांवत-पळत येऊन ' किन्नर शीट ' वर विराजमान झाल्या. आमची जुनी झालेली इंडिका विकून दोन वर्षांपूर्वीच ही नवीन सुटसुटीत गाडी आम्ही घेतलेली होती...

मी स्टार्टर मारून गाडीच्या डॅशबोर्डवर नजर टाकली, तर टाकीत जेमतेम पांच-सहा लीटरच इंधन शिल्लक असलेलं दिसत होतं... ...धन्य...

साहजिकच गीअर टांकत मी गाडी लग्नकार्यालयाच्या वाटेवरच असलेल्या पेट्रोल पंपाकडं वळवली... तोंपावेतों सव्वानऊ वाजलेले होते... ...

 

रविवार असल्यानं पंपावर आमच्यापुढं रांगेत तीनचार गाड्या उभ्या होत्या... ...!!!

 


 

आतां मात्र सौ. इंदिराजीं ची चुळबुळ सुरं झाली," मेल्या सगळ्यांना आपल्यापुढं रांग लावायला आत्तांच मुहूर्त सापडला ?...बाई बाई...कधी पोंचणार आपण ?...  ...सव्वानऊ तर इथंच वाजले... ..."

मी हंसलो... ...

सौ. इंदिराजी," फिदीफिदी करायला काय झालंय तुम्हांला...?"

बहुधा त्या दिवशी मातोश्रीं चा वरदहस्त माझ्या टाळक्यावर असावा...

सौ. इंदिराजीं ना कांही उत्तर द्यायची मला गरज च पडली नाही... ...

मेकॅनिक वाटावा असा एक इसम कुठूनतरी अचानक तिथं माझ्या पांठीमागनं उपटला, आणि सौ. इंदिराजीना अदबीनं म्हणाला," गाडीची ' पीयूशी ' कालच सपलीया म्याडम... ...लगीच कराया लागंल... ... !! "

तश्या सौ. इंदिराजी त्या बिचा-यावरच खेंकसल्या," तुझ्या ' पीयूशी ' ला पण संपायला हाच मुहूर्त सापडला होय रे ?"

त्या बिचा-यानं सौ. इंदिराजींकडं बघत कपाळाला हात लावला," आतां तुमच्या गाडीची ' पीयूशी ' कालच सपली, त्याला म्या काय करनार वो म्याडम ?..."

मी त्या ' पीयूशी शेंटर ' वाल्याला कोंपरानं ढोंसून गप्प रहायचा इशारा केला, न् सौ. इंदिराजी नां म्हणालो," पी. यू. सी. कालच संपली असेल, तर लगेच करून घ्यायला हंवी इंदिराजी... ..."

सौ. इंदिराजी वंतवंतल्या," अहो आधी च इतका वेळ गेलाय इथं, आणि पेट्रोल भंरून झाल्यावर ह्या पी. यू. सी. पायीं आणखी किती वेळ मोडेल ते काय सांगावं ?...लग्न आटपल्यानंतर मग पी. यू. सी. केली तर काय बिघडतंय ?...फारतर फिरून पुन्हां परत यावं लागेल इथं... ..."

त्या मेकॅनिक नं मग अति मौल्यवान खबर पुरवली,"...चालंल की म्याडम...पर त्याचं काय हाये ना...की..."

सौ. इंदिराजी," काय ?...काय आहे त्याचं...?"

पीयूशी पैलवानदादांनी मग माझ्याकडं बघत बॉंब टाकला," म्होरल्या शिग्नलवर पोलीसं जमल्याती सायेब... ...तीऽऽऽ बगा...ती चार पाच मानसं दिसत्यात न्हवं...ती आत्तांशीच दंड भंरूनश्यान पीयूशी कराया आल्यात बगा... ..."

सौ. इंसिराजीं चे डोळे आतां संशयानं बारीक झाले," तुला कसं समजलं रे, आमच्या गाडीचं पी. यू. सी. कालच संपलंय म्हणून ? "

पैनवान दादांनी आतां सौ. इंदिराजीं ची च इज्जत बाहेर काढली," काय म्याडम तुमी पन... ...आवो आतां ' आन लाईन ' झालंया न्हवं समदं?...कंच्या गाड्यांचं पी. यू. शी. सपलंया, त्ये माज्या मिशीनवर बी दिस्तंया की वो... ...म्हून तर सांगाया आलो म्या...तुमचं प्याट्रोल भंरूनश्यान् झालं का नाय, की म्होरं या चार पावलं...पांच मिण्टांत द्येतो बगा पीयूशी काडून तुमच्या गाडीचं... ..."

सौ. इंदिराजी नां गप्प रहायची खूण करीत मी ' पीयूशीदादां ' ना विचारलं," हे बघा पैलवान... ...आम्हांला लग्नाचा मुहूर्त गांठायचाय पंधरा मिनिटांत...मोजून पांच मिनिटांत आंवरेल ना तुमचं काय ते ?"

पीयूशीदादा," त्ये बगूं या की सायेब...प्याट्रोल भंरलं न्हवं, की वाईच जरा फुडं सरका...ह्ये समोर मिशीन दिस्तंया न्हवं, त्येच...पंपावरच हाय माजं दुकान...काय ?"

मी," हे बघ बाबा....ते तुझं ' बगूं या की ' ठेंव बाजूला... ...' म्याडम ' चा अवतार बघतोयस न्हवं कसा झालाय ते?... ...तुला जायला लागंल ' म्याडम ' च्या दाढंला...चालतंय तुला ?... ...पांच मंजे मोजून पांच मिण्टांतच उरकायचं झंटक्यात... ...जंमतंय काय ? "

' पीयूशीदादां ' ना आतां सगळं बरोब्बर समजलं," तुमी काळजीच सोडा तेची सायेब... ...पर सायेब..."

मी," आतां काय राह्यलं अजून ?"

पीयूशीदादा," मंजी सायेब...तुमचं बी आमच्यावाणीच हाय समदं म्हणा की !! ...लगीच या बरं का सायेब...म्या हाईच तितं..."

आतां आमच्या पुढ्यातल्या गाडीत पेट्रोल भंरून झालं, आणि मी गाडी पंपावर लावली. टाकी गच्च भंरुन घेतली...देयक भागवलं, आणि ' पीयूशीमामा ' च्या टपरीवर गाडी लावली एकदाची... ...

मामा नं गाडी जरा मागं-पुढं सरकवायला सांगून त्याला हंवी तशी लावून घेतली...मग त्यानं प्रदूषणयंत्राचा मापक गाडीच्या मागच्या धुराड्यात खुपसला...मग मला पुढचं झांकण उघडायला सांगून त्याखाली कुठंतरी यंत्राचा चुंबकीय फेरेमापक चिकटवून बसवला, न् म्हणाला," सायेब आतां विंजान चालूं करूनश्यान् ' आक्षिलेटर ' दाबा जरा... ...

मी ते सगळं करीत त्याला विचारलं," इंजिन कश्याला जोरात पळवायला हवं पैलवान ?...नुस्तं मागच्या धुराड्यात नळकांडं खुपसून होत नाही तपासणी ? "

' पीयूशीमामा ' त्यांच्या यंत्राशी खुडबुडत बोलले," तुमची गाडी ' चंवत्या युरू ' तली हाय न्हवं ? तेंच्या विंजानाचं ' आरीपेम ' बी मोजाया लागतंया मिशीनवर...तेच्याबिगर पीयूशी न्हाय निगत ह्या गाड्यांचं... ...आजून जरा ' आक्षिलेटर ' दाबा सायेब...त्यच्यामायला हेच्या... ... आजून जरा सायेब..."

मी कांही न बोलतां ' पीयूशीमामा ' नां जंवळ बोलावून गाडीच्या खिडकीतनं आंत डोंकावून बघायला सांगितलं, आणि ' पीयूशीमामां ' चे डोळे पांढरे झाले...!!

माझा ' आक्षिलेटर ' वरचा पाय पार गाडीच्या जमिनीला टेंकलेला होता... ...!!!

आतां ' पीयूशीमामा ' च माझ्याकडं आं वांसून बघायला लागले... 

मग त्यांनी त्यांच्या अस्सल गांवरान मातृभाषेत ' पीयूशी मिशीन ' च्या सात पिढ्यांचा उध्दार करत त्याच्याबरोबर कांहीतरी खुडबुड सुरूं केली... ...

 


 

आतां पावणेदहा होत आलेले होते, आणि सौ. इंदिराजींची ' मुल्क-ई-मैदान ' कधी धंडाडेल, याचा कांही भंरवसा उरलेला नव्हता... ...!!

म्हणून मग मी ' पीयूशीमामां ' ना म्हटलं," पैलवान...राहूं द्या नसलं होत तर... ...मी दुसरीकडं कुठंतरी करून घेतो...आम्हांला निघायला हवं आतां..."

' पीयूशीमामां ' नीं मग करांकरां डोकं खांजवत मला ' फक्त येक च मिण्टं दमा सायेब ' म्हणून इशारा केला...

मग दुकानाच्या फंळीवर हातातल्या मोबाईलशी खेंळत बसलेल्या ' बारक्या ' ला चार अस्खलित गांवठी शिव्या हांसडून आमच्या पाठीमागं ' पीयूशी ' साठी नंबर लावून उभी असलेली ' ॲक्टिव्हा ' पुढं घ्यायला सांगितली...

मग ती एका बाजूच्या आधारावर तिरकी उभी करून तिच्या मागच्या झांकणाखाली हात घालून आंत ' विंजाना ' वर कुठंतरी तो यंत्राचा ' आरीपेम ' मापक चिकटवला... ...

मग मला परत माझ्या गाडी चं इंजिन सुरूं करायला सांगितलं... ...

' ॲक्टिव्हा ' धंरून उभ्या असलेल्या ' बारक्या ' ला तिचं ' विंजान ' चालूं करून ' आक्षिलेटर ' पिरगळायला ओंरडून सांगितलं... ...

आणि दुस-या सेकंदाला माझ्या गाडीचं ' ठीक ठाक पीयूशी ' प्रमाणपत्र यंत्रातनं बाहेर काढून माझ्या हातात दिलं... ...," झालं सायेब...घ्या...!!! "

 


 

' पीयूशीमामां ' ची ती भन्नाट शक्कल बघून मी कपाळाला हात लावत मामांच्या हातावर शंभराची नोट टिकवली...!!

आणि पाकिटातनं अजून एक दहाची नोट कांढून ' पीयूशीमामां ' च्या हातावर ठेंवली," पैलवान... ...तुमची भन्नाट आयडिया आवडली आपल्याला... ..."

पीयूशीमामा माझ्याकडं गोंधळून बघायला लागले... ...

आणि मी त्यांना ," आपल्या खातीं ' कटिंग च्या पार्टी ' करून टाका...काय? " म्हणत गाडीचा गीअर टांकून ' आक्षिलेटर ' वर पाय दाबला... ...!!!

' पीयूशीमामां ' ची खबर अगदी बिनचूक होती... ...

पेट्रोल पंपापासून जेमतेम फर्लांगभंर अंतरावर असलेल्या सिग्नल च्या चौकात मी डावीकडच्या रस्त्याला गाडी वळवली, आणि कोंप-यावरच्या झाडाच्या आडोश्याला ' बकरे ' धंरायला लपलेल्या ' पोलीसमामां ' नी हात दांखवत गाडी अडवली......!!

मामांनी मग त्यांच्या भ्रमणध्वनिवर माझ्या गाडीचा नंबर टांकून सगळीं कागदपत्रं तपासली, न् तोंडातल्या पानाच्या रसाची पिचकारी रस्त्याकडेला मारून विजयी मुद्रेनं तोंड उघडलं," सायेब... ...' पीयूशी ' संपलंय गाडीचं कालच... ...हजार रूपये दंडाची पावती फांडावी लागंल मला... ...काय ?"

मी मख्ख चेह-यानं डॅशबोर्डमधला कप्पा उघडून तीन च मिनिटांपूर्वी ' पीयूशीमामां ' नी करून दिलेलं ' पीयूशी ' ' पोलीसमामां ' च्या तळव्यावर फाड् दिशी वाजवलं...!!

तें बघून ' पोलीसमामां ' चा चेहरा आधी कोमेजला...

आणि लगोलग पिळवटून काळाठिक्कर पडला... ...!!!

मी मग त्यानां च सांगून गाडी रस्त्याकडेला लावली...

सौ. इंदिराजी नां ' दोन च मिनिटांत आलो ' असं सांगत, त्यांच्या वटारायला लागलेल्या डोंळ्यांकडं ढुंकूनही न बघतां गाडीतनं पायउतार होऊन चालत परत ' पीयूशीमामां ' च्या टपरीवर आलो...

मामा गि-हाइकांची वाट बघत फळीवरच बसलेले होते...

मी त्यांना हांक मारली... ...

मामा चिंतातूर चेहरा करून सामोरे आले," काय झालं सायेब...?"

मी कांही उत्तर न देतां खिश्यातल्या पाकिटातनं पन्नासाची कोरी करकरीत नोट कांढून ' पीयूशीमामां ' च्या हातावर ठेंवली... ...

मामा बांबचळले," ह्ये कश्यापायी सायेब...? "

सिग्नलच्या चौकाकडं वळलेल्या मुठीचा अंगठा दांखवून  मी डोळे मिचकांवत उत्तरलो," त्या चौकातल्या ' मामां ' ची पार्टी चुकली... ...काय ?...ती पण आतां तुम्ही च करून टांका... ...!!

मग हाताचा पंजा पसरून तोच अंगठा ओंठांना भिडवत पुस्ती जोडली ," फक्त असली पार्टी करूं नकां म्हणजे मिळवली...!!! " 

मी त्यांच्याकडं पांठ फिरवून आल्या वाटेनं परत फिरलो,

आणि माझ्या पांठमो-या आकृतिकडं आं वांसून बघत दस्तुरखुद्द ' पीयूशीमामा ' नीं च आपल्या कपाळावर हात मारून घेतला... ...!!!

 


 

*****************************************************************************************

-- रविशंकर.

६ डिसेंबर २०२२.       


           

 

           

   

        

 

 

 

       

         

 

     

 

 

 

 

 














 

 

 




Saturday, 12 April 2014

॥ अंधश्रद्धा निर्मूलन ॥

॥ अंधश्रद्धा निर्मूलन ॥



"तेव्हां लोकहो... ... ... जादूटोणा, जारणमारण, शुकज्योतिष, हस्तसामुद्रिक, हवेतनं मुठीतनं अंगारा-हळदकुंकू काढायचे चमत्कार, अंगारे-धुपारे, लोखंडाचं सोनं करणं... ... या सगळ्या चमत्कारांपाठी शुद्ध हातचलाखी असते... ... असल्या चमत्कारांना विज्ञानाच्या  कसोट्यावर कुठलाही आधार नसतो. 
म्हणून असल्या हातचंलाखीला भुलून बुवाबाजी चे बळी होऊं नकां... ...आणि आपला अमूल्य वेंळ व पैसा ह्या भोंदूगिरी वर उधळून वाया घालवूं नकां हो ssssss... ..."
पथनाट्यातल्या नायकानं जोरदार दवण्डी दिली, अन्‌ सोंबत असलेल्यां पात्रांनी तडातडा ताशा वाजवायला सुरुवात केली... ... ...लगोलग त्या दवण्डीवाल्या पोरापोरींच्या चमू भोंवती निरुद्योगी बघ्यांची गर्दी गोळा झाली... ...अन्‌ त्यांच्या ’अंधश्रद्धा निर्मूलन’ नामे पथनाट्याला बघतां बघतां रंग चढला. !!
पथनाट्या चं  व्यासपीठ होतं रेल्वे स्टेशन शेंजारच्या ससून रुग्णालयासमोरचा फूटपाथ.

इसवी सन २०१० मधल्या नोव्हेंबर महिन्यातली ती एक शीतल दुपार होती... ... ... वेळ साधाराण दुपारी चार सव्वाचारची असावी... ... ...
हिवाळी सुटीच्या प्रवासासाठी महालक्ष्मी एक्सप्रेस ची आरक्षणं करून मी रेल्वे स्टेशनवरून घरीं परतत होतो... ...तेव्हां मध्येच रस्त्यात ही गंमत दिसली. आरक्षणांचं काम आश्चर्यकाररीत्या एका झंटक्यात पार पडलेलं असल्यानं घरीं पोंचायची घाई अशी नव्हती... ... 
’अंधश्रद्धा निर्मूलन’ हा माझ्या जिव्हाळ्याचा विषय असल्यानं कॉलेजच्या वयात माझ्यापरीनं त्या कार्याला थोडाफार हातभारही लावलेला होता. म्हणून त्याचंच पथनाट्य... आणि कॉलेजच्या वयाची पोरंपोरी तें करताय्‌त हे दिसतांच मी स्कूटर ब्रेक लावून थांबवली... ... ...स्टॅण्डवर चंढवली, अन्‌ समोरच्या फूटपाथवर जरा थांबलो.

ससून रुग्णालयासमोरच्या रस्त्याचे दोन्ही फूटपाथ हे रेल्वे स्टेशन शेंजारीच असल्यानं बारा महिने अष्टौप्रहर गर्दीनं गजबजलेले असतात.त्यांत बिस्किटं कंगव्या पासून अगदी स्वस्तात व्हीडीओ कॅमेरे-मोबाईल इ. पर्यंत सगळ्या वस्तूंचा बाजार भंरवणार्‍या फेरीवाल्यांबरोबर अंगारे - धुपारे वाले बुवा, कसरती करणारे  मदारी-डोंबारी, पोपटाचं भविष्य सांगणारे, माळा-मणी-रुद्राक्ष-भाग्यरत्ने-अंगठ्या विकणारे... एक ना दोन... ... एकजात सगळ्या बारा बलुतेदारांनी तिथं उपजीविकेसाठी हजेरी लावलेली असते.
आपल्या भारतातलं खरंखुरं जनजीवन बघायचं असेल, तर एकवेळ तरी ह्या फूटपाथ ला अवश्य भेंट द्यावी.!!
कुठ्ल्याही ’आय. आय. टी.’ अथवा ’आय. आय. एम.’ सारख्या नामवंत संस्थांत मिळणार नाही, असलं अस्सल व्यवहारी शहाणपण ह्या ससून इस्पितळाच्या समोरच्या फूटपाथवर हटकून शिकायला मिळेल. !!!

पोरापोरींच्या त्या चमू नं व्यासपीठ आणि स्थळ तर अगदी चोंखंदळपणानं निवडलेलं दिसत होतं... ...
’अंधश्रद्धा निर्मूलना’ च्या पथनाट्यासाठी ह्या फूटपाथपेक्षा अधिक चपखल नी सुयोग्य असं स्थळ शोधून तरी कुठं मिळणार? पण गंमत अशी होती की त्या पोरासोरांच्या चमूबरोबर ज्येष्ठ-विचारवंतासारखं कुणीच दिसत नव्हतं... ... ...सगळा कॉलेजच्या पोरांचाच तमाशा. !!
त्या पथनाट्यवाल्या पोरांपोरींच्या अवतारांकडं बघून मला कसलीतरी शंका आली, आणि मग मी त्या पोरांना नीट निरखून बघायला लागलो... ... ...जवळपास सगळीच गळ्यात गिटार अडकवून ’रोम्बा-सोम्बा’ किंवा ’सान्सा डान्सिंग्‌’ करणार्‍यांच्या जातकुळीतली दिसत होती.!!!
पोरींचे कान बोडकेच... ...  तथापि पोरांच्या कानांत मात्र डूल लटकत होते. !! पोरींचे बहुतेक बॉबकट् ... ... , तर कांही पोरांनीच केंस वाढवून पाठीमागं बुचडे बांधलेले... ...!! एकाही पोरीच्या गळ्यात कण्ठभूषण नाही ... ... ... , परंतु पोरांच्याच गळ्यात चित्रविचित्र माळा लटकत होत्या... ...!!! पोरींची मनगटं एकजात रिती, पण पोरांनी हौसेनं हातांत बांगड्यासारखी कडी-बिडी घातलेली... ... !!! आणि कुठल्याच पोरीच्या कपाळी औषधालाही कुंकवाचा थांगपत्ता नव्हता... ... ... त्यातले कांही महाभाग अंघोळीला फाटा देऊन डी. ओ.- बिओ फंवारून वेळ भागवणारेही असावेत कदाचित... ... ...!!!!

मला चांगलंच नवल वाटलं... ... 
’मायकेल जॅक्सन’ च्या सात पिढ्या ह्या पोरांना कदाचित तोंडपाठ असतील... ... पण स्वतःच्या देशात घडलेल्या शे-सव्वाशे वर्षाच्या धंगधंगत्या स्वातंत्र्यलढयाच्या इतिहासाची त्यांना गंधवार्ता देखील नसावी... ... ...
ह्या असल्या पोरांना भारतीय समाजाची, आणि त्यातल्या बारा बलुतेदारांची पाळंमुळं किती खोलवर रुजलेली आहेत, त्यांच्या श्रद्धा-अंधश्रद्धां ची वीण काय चीज आहे, याचा थांगपत्ता तरी असेल?
फार कश्याला, मुळात ’श्रद्धा’ नी ’अंधश्रद्धा’ यांतला सूक्ष्म फरक, - ज्यावर विद्वानांतही मतभेद आहेत - त्याची पुसटशी तरी समज असेल?
तसलं कांहीही त्या चमूतल्या पोरांपोरींच्या तोंडांकडं बघून सुतराम शक्य वाटत नव्हतं.!!!!
आणि ही असली पोरं भर रस्त्यात ’अंधश्रद्धा निर्मूलना’ च्या सोज्ज्वळ उपद्व्यापात पडलेली दिसत होती... ... ... एकूण सगळाच मामला मला जरा संशयास्पद वाटायला लागला... ... आणि मी वेळ वखत विसरून ती गंमत बघत तिथंच थांबलो.
त्या चमूतल्या कांहीनी मांत्रिक-भगतांची, जोगतिणींची, तांत्रिक बुवांची, पोपटवाल्या होरातज्ञांची सोंगं चंढवली,  अन्‌ मुठीतनं-हवेतनं अंगारे-हळद-कुंकू वगैरे कांढून दाखवलं... ... स्पर्शानं लुळे पाय सरळ करून दाखवले... ... अन्‌ बघ्यांच्या खिश्यातल्या किल्ल्यांच्या जुडग्यातल्या लोखण्डाच्या किल्ल्या पण बघतां बघतां सोनेरी करून दाखवल्या... ... ...!!!
जमलेली गर्दी आ वांसून बघायला लागली... ... ...आणि बर्‍याच बघ्यांनी कपाळांना हात लावले. !!!

तेंव्हढ्यात हॉर्न वाजवत एक मिनि बस गर्दीच्या घोळक्याजवळ येऊन थांबली...अन्‌ बसमधनं माईक-व्हीडिओ कॅमेरे वगैरे आयुधं परजत कुठल्यातरी वृत्तवाहिनीची माणसं उतरली, आणि गर्दीतनं वाट काढत व्यासपीठावर दाखल झाली... ... ...
झालं... ... पोरांच्या चमू चा सगळा नूरच एका क्षणांत पालटला...!!
आतां जो तो आणि जी ती आपापला जामानिमा सांवरायला लागले. !!!
पोरांनी वेण्या सांवरल्या, पोरींनी बॉब्‌ नीट केले... ... ... आपापल्या जीन्स आणि पुलओव्हर झंटकून सरळ केले... ... ... कांही पोरीनीं तर टॅब्लेट च्या पडद्यातच छबी निरखत चक्क लिप्‌स्टिक्‌ सुद्धां ठाकठीक केली... ... ...  कपाळावर दोन्ही बाजूंनी केसांच्या झिपर्‍या थेट ’ऐश्वर्या’ च्या लकबीत नीट ओंढून घेंतल्या. !!! आणि वाहिनी च्या कॅमेर्‍याचा रोंख हेंरून एकदां केलेले जादूचे प्रयोग परत करायला सुरुवातही केली... ... ... कांहीनी जमलेल्या लोकांच्याशी संवाद पण सुरूं केले... ...
वाहिनी च्या कॅमेर्‍यात आपण नीट येतोय्‌ ना, याची पुनःपुन्हां खातरजमा करीत हे सगळे चाळे सुरूं झाले.!!!
आणि मी ती ध्यानं बघून कपाळाला हात लावला.!!

मला मघाशी आलेली ती शंका तत्क्षणीं च फिटली... ... हा ’अंधश्रद्धा निर्मूलनवाद्यां’ चा चमू नव्हताच.!!
आतां त्यातल्या कुणालाच ना ’अंधश्रद्धांशी’ देणंघेणं उरलं, ना त्यांच्या ’निर्मूलना’शी... ...!! ना जमलेल्या अडाणी बघ्यांच्या उद्धाराशी... ... ना गोरगरीब बलुतेदारांच्या भल्याशी... ... ...!!!
हा तर चक्क ’प्रसिद्धीतत्परतावाद्यां’ चा गोतावळा. !!!!
आत्तां सगळा प्रकार माझ्या लक्ष्यांत आला. त्या पोरांतल्या कुणीतरी दोघातिघां चलाख  अथवा स्मार्ट  टग्यांनी ही भन्नाट शक्कल लढवलेली असावी... ...
तासाभरांत झटपट प्रसिद्धी...!!!!

ह्या स्मार्ट टग्यां ची जन्मतःच एक गोची असते... ... ... आपण चलाख असलो तरी ठार निर्बुद्ध आहोत, याचा त्यांना पत्ता च नसतो. !!!
आणि एखाद्या बुद्धिवंतानं आपल्याल कचाट्यात धंरलं तर काय करायचं हे पण त्यांना ठाऊक नसतं... ... ...
ते नुस्तेच इतर सगळ्यांना मूर्ख समजत असतात.  
आतां कंपूतल्या प्रत्येकाचा वृत्तवाहिनीच्या कॅमेर्‍यांत उमटायचा जिवाच्या करारानं आटापिटा सुरूं झाला... ... ... नुस्ता सावळा गोंधळ उडाला. !!
त्या गोतावळ्यातली च एक ’ऐश्वर्या’ पटकन्‌ रस्ता ओलांडून आली, अन्‌ नकळत माझ्या जवळपासच उभी रहात तिनं मोबाईल वर कुठल्यातरी मैत्रिणीला फोन लावला, अन्‌ सांगूं लागली,  " हाय्‌ श्रद्धा... ... ... परवा दिवशी मराठी वाहिनी चा कार्यक्रम अवश्य बघ बरं कां... ... ... ... अगं कां म्हणजे काय? अगं आज इथं ससून रुग्णालयासमोर ’अंधश्रद्धा निर्मूलन’ हेतू नं एक पथनाट्य झालं...त्यांत मी आहे बघ... ... लाल पुलओव्हर घातलेली. !!! अगदी नक्की बघ बरं कां... ... अगं आत्तां च वाहिनीवाल्यांनी छायाचित्रण केलं बघ... ... ... थॅंक्यू...बाय्‌. "
मी ते संभाषण ऐकून परत कपाळाला हात लावला. !!!!

मला तेराव्या शतकांत होऊन गेलेल्या भर्तृहरि च्या त्रिकालाबाधित तत्त्वज्ञानाची आंठवण झाली... ...
मराठीत आपण ’येन केन प्रकारेण’ असा वाक्प्रचार वापरतो ना, त्याचा जनक हा भर्तृहरि. 
भर्तृहरि चं तें प्रसिद्ध वचन असं आहे... ... ...
’घटंभिंद्यात्पटंछिंद्यादथवारासभरोहणम्‌
येन केन प्रकारेण प्रसिद्ध पुरुषो भवेत्’
अर्थ: मनुष्यप्राणी ’प्रसिद्धी’ साठी कुठल्याही थराला जाईल... ... ... तो भाण्डी फोडेल, कपडे फांडून टाकून फिरेल... ... ... अगदी गाढवावर बसून स्वतःची धिण्डही कांढून घेईल... ... पण ’प्रसिद्धी’ ची हांव मुळीच सोडणार नाही.
प्रत्यक्षात माझ्या समोर तरी दुसरं काय चाललेलं होतं?
मनुष्यप्राणी इतक्या सर्वांगानं ओंळखलेला भर्तृहरिच्या तोडीचा तत्त्वज्ञ क्वचितच दुसरा कुणी जन्मला असेल... ... ... भर्तृहरि च्या त्या च उक्ती चा, बटबटीत आविष्कार च जणूं एकविसाव्या शतकात चक्क माझ्या डोंळ्यादेखत साकारत होता. !!
आणि स्वातंत्र्योत्तर काळांत आपल्या देंशांतलं कुठलंही आंदोलन धडपणे तडीला कां जात नाही... त्याचं ’आठवडी आंदोलन’ कां होतं... ..., आणि एकजात सगळ्याच आंदोलनांची शेंवटी ’नवटंकी’ कां होते, त्याचं कारणही मला ढळढळीतपणे स्वच्छ समोर दिसत होतं.
जुग जुग जियो भर्तृहरि. !!!

तेंव्हढ्यात आतांपावेतों झालेल्या गोपाळकाल्यावर चंरचंरीत फोडणी मारणारी दुसरी घटना घडली.
पथारीवाल्या बलुतेदारापैकी जो पोपटवाला ज्योतिषी होता, त्याच्यासमोरच फूटपाथला लगटत एक चंकचंकीत ’स्कोडा ऑक्टाव्हिया’ थांबली... ... ...
धोंतर कोट चंढवलेले, डोक्याला कडक फेटा बांधलेले, आणि भरगच्च कल्ले-मिश्या रांखलेले पहिलवानी थाटाचे एक गांवरान ’मामा’ गाडीतनं उतरले... ... 
आणि समोर चाललेल्या ’नवटंकी’ कडं ढुंकूनही न बघतां थेंट पोंपटवाल्या ’होरामार्तण्डां’ च्या समोर तिपाईवर जाऊन बसले.!!
’मामा’ आसपासच्या कुठल्यातरी खेंड्यातले चांगले सधन बागायतदार शेंतकरी असावेत... ... पण चेंहरा तर विद्यावंता चं तेंज दाखवत होता. !!!
मामां चं काम तांतडी चं असावं... ... ...
पोपटवाल्या ’होरामार्तण्डांनी’ ’मामा’ ना रामराम केला, समस्या समजावून घेतली अन्‌ पत्ते पिसून पोंपटाच्या पिंजर्‍याचं दार उघडलं... ... ... ’शुकाजीराव’ बाहेर येऊन मान वेळावत पत्ता निवडूं लागले... ... ...
तेंव्हढ्यात ’स्कोडा ऑक्टाव्हिया’ चं मागचं दार उघडून एक विशी-बाविशी च्या वयाची चुणचुणीत, बुद्धिमान, पण सांवळी कन्या गाडीतनं उतरली, लगबगीनं चालत ’मामां’ च्या जवळ येत तिनं चक्क हातातला ’सामसुंग गॅलॅक्सी’ मामांच्या हातात दिला.... ... ...आणि ’मामा’ मोबाईलवर अस्खलित इंग्रजीत बोलायला लागले. !!

माझा अंदाज चुकीचा नव्हता तर... ... ... ’मामा चांगले शिकले संवरलेले असावेत. ती कन्या बहुतेक त्यांचीच मुलगी असावी... ...पोरगी सांवळी असली, तरी नाकीं-डोळीं चांगलीच रेखीव दिसत होती अन्‌ बुद्धिमानही वाटत होती. ’मामा’ नां मोबाईल देऊन ती थोडीशी बाजूला सरकून अदबीनं ससून हॉस्पिटलच्या कुंपणाच्या भिंतीला पांठ टेंकवून उभी राहिली, आणि त्या स्वघोषित ’अंधश्रद्धा निर्मूलन’ वाद्यांचा तो तमाशा बघूं लागली.
त्या कंपूतल्या एका पोराकडं तिचं लक्ष जातांच ती चपापली... ... ’मामां’ च्या जवळ जात त्यांच्या कानांत कांहीतरी कुजबुजली... ... ... आणि पुन्हां माघारी गाडीत जाऊन बसली.

त्या पोरांच्या घोळक्याचं लक्ष आतां त्या पोपटवाल्याकडं अन्‌ त्याच्या समोर बसलेल्या ’मामां’ कडं गेलं. झालं... ... ...पोरापोरींना आतां चेंव चंढला... ... ... अन्‌ त्यांचा घोळका घोषणा द्यायला लागला... ... ... ,"अंधश्रद्धा मुर्दाबाद... ...विज्ञानवाद झिंदाबाद... ... 
अंधश्रद्धांचं उच्चाटन झालंच पाहिजे... ... अडाणी जनतेची लुबाडणूक थांबलीच पाहिजे... ... ..." आपल्या विज्ञानवादाचा ढोल पिटायला जणूं त्यांच्या हातात कोलीत च सापडलं... ... ...!!! आणि तेही एव्हढ्या गर्दीपुढं आणि वृत्तवाहिनीवाल्यांच्या कॅमेर्‍यांसमोर. !!!! ... ... ...आणखी काय हवं होतं?
त्यातली तीनचार पोरं आतां पोपटवाल्याजवळ गेली, अन्‌ ’गाशा गुण्डाळा’ म्हणायला लागली. बिचार्‍या पोपटवाल्याचं धाबं दणाणलं... ... ... तो आंवराआंवर करायला सरसावला, तसं ’मामां’ नी त्याला हातानंच खाली बसायची अन्‌ शांत रहायची खूण केली.
आणि पुरे सहा फूट उंच धिप्पाड ’मामा’ तिपाईवरून उठून उभे राहिले, आणि त्यांनी त्या टारगट कंपूकडं मोर्चा वळवला... ... ...
मामा," काय रे पोरांनो, कां छळताय्‌ ह्या बिचार्‍याला?... ... ... ह्या नं काय घोडं मारलंय की काय तुमचं ? ... ... ऑं?... ... ... बिचारा नेकीनं आपलं पोंट भरतोय्‌ ते बघवेना झालंय्‌ काय तुम्हाला?"
एक पोरगं," हा पोपटवाला अंधश्रद्धांना खतपाणी घालतोय्‌... ... ..."
दुसरं," आणखी अडाणी जनतेची फंसवणूक पण करतोय्‌... ... तुमच्यासारख्या लोकांना गंडा घालतोय्‌ हा."
तिसरी पोरगी," मामा ... ... ... अहो पोपटाला कधी भविष्य सांगतां येतं कां?... ... काय पण तुम्ही लोक तरी. !!"
कंपू," अंधश्रद्धा मुर्दाबाद.!!... ... ... लूटमार थांबलीच पाहिजे... ...पोपटवाला हटाव. !!!"
मामा," असं आहे होय तुमचं म्हणणं?... ... ... मला सांगा ’अंधश्रद्धा’ कश्याशी खातात ते तरी माहीत आहे काय तुम्हांला?"
खेडवळ ’मामां’ चं अस्खलित स्वच्छ मराठी बघून पोरं आतां चपापली... ... ...न्‌ एकमेकांकडं बघायला लागली. !!!
मामा," लेकाच्यानों... ... मुळात ’श्रद्धा’ आणि ’अंधश्रद्धा’ या दोन्हीतला फरक तरी सांगतां येतोय्‌ काय तुमच्यापैकी कुणाला?"
पोरंपोरी गप्पगार... ... ... ...
आतां मामा शड्डू ठोंकून मैदानात उतरले," बोला... ... …  तुमच्या घरांत सणवार, वैदिक कार्यं, लग्नं, मुंजी, सगळं पंचांगात मुहूर्त बघूनच करतां ना तुम्ही?... ... काय?"
पोरं," मग? त्यात काय झालं?... ... तसं सगळेच करतात."
मामा," होय ना?... ... आतां मला असं सांगा, तुम्ही सगळे ’निखळ विज्ञानवादी’ म्हणवून घेता नां स्वतःला?"
पोरंपोरी,"आम्ही विज्ञानाचे विद्यार्थी आहोत."
मामा," नुस्ते विज्ञानाचे विद्यार्थी असून काय चाटायचंय्‌?... ... ...’विज्ञाननिष्ठ’ आहांत काय? आतां बोला... ... तुमच्यापैकी कुणाच्या घरांत लग्न-मुंज-बारसं-वास्तुप्रवेश-सत्यनारायण असलं एकतरी शुभकार्य अमावास्येचा मुहूर्त पकडून केलंय?"
पोरं," अमावास्या अशुभ असते मामा... ... ... शुभकार्याना ती तिथी चालत नाही... ... … "
मामा," कां चालत नाही? कुणीतरी कुडबुड्या पंचांगकर्ता म्हणतोय्‌ म्हणून?... ... ... ’अमावास्या अशुभ तिथी असते’ असं निरपवादपणे कुठल्या वैज्ञानिकानं सप्रमाण-सप्रयोग सिद्ध केलंय काय आजतागायत?  आणि कुणीच हा प्रयोग आजवर केलेला नसेल, तर विज्ञान प्रमाण मानून तुम्ही स्वतःच कां नाही करून बघितलात... ... ...ऑं?"
पोरांची आतां बोलती बंद झाली.!!... ... ... बघ्यांच्या गर्दीतले कांही टगे फिसफिसायला लागले... ... ...!!!
आतां मामा पूर्ण चंवताळले," वाचा बसली की काय लेको तुमची आता? की मघाच्या घोषणा विसरल्या?"
पोरं गप्पच..............
मामा," आणि अमावास्या अशुभ असते असं कुठल्या वेदात किंवा उपनिषदांत सांगितलंय्‌ ?... ... ... ज्ञानेश्वरीत तरी म्हटलंय काय असं?"
पोरं आतां ' त त प प ' करायला लागली.!!!!
मामा,"बोला... ... ... सगळी ऐहिक सुखं प्रदान करणारं दैवत म्हणजे महालक्ष्मी... ... ... बरोबर?"
पोरं," होय मामा"
मामा," हे दैवत कुठल्या तिथी ला आपल्या घरांत प्रवेश करून विराजमान होतं ?"
पोरं," म्हणजे काय?"
मामा," म्हणजे दरवर्षी तुम्ही लक्ष्मीपूजन करतां, त्या दिवशी कुठली तिथी असते ?"
सगळी  पोरं आतां सटपटली... ... लक्ष्मीपूजनाला बेदम फटाके उडवतात, याशिवाय कुणाला कसलीच माहिती नव्हती... ... !!
मामा," ठाऊक नाही तुम्हाला?... ... मी सांगतो... ... …  लक्ष्मीपूजन हे कृष्ण पक्षातल्या अमावास्येलाच केलं जातं... ... ... समजलं? आतां ज्या तिथीला ही महालक्ष्मी च आपल्या घरीं येते, ती तिथी तुम्ही बिनडोकपणे अशुभ मानता... ... … ते पण कुठलेतरी पोटभरू पंचांगकर्ते म्हणताय्‌त म्हणून !!! ... ... नाही? लेको, हा पोपटवाला फार बरा तुमच्यापेक्षा... ... ... तो स्वतःशी प्रामाणिक तरी आहे... ... ... हा तुमच्यासारखा बिनडोक नाही, दुटप्पीही नाही, शहाजोग ढोंगी पण नाही, आणि अंधश्रद्धाळू तर मुळीच नाही !!... समजलात? !!!!
हा बिचारा आपलं बलुतं पोटासाठी चालवतोय्‌, तर शहाजोगपणा करून त्याच्या पोटावर लाथ मारायला निघालात होय तुम्ही?"
कंपू आतां ’मामां’ चं पाणी चांखून भेंदरला... ... ... त्यातली कांही पोरंपोरी आपापल्या वाहनांकडं सरकायला लागली... ... ...
तसे मामा गरजले,"जातय्‌ कुठं असे पळून?" मग गर्दीला उद्देशून म्हणाले,"जाऊं देऊं नकां ह्यातल्या कुणालाच... ... ... ह्यांची पुरती बिनपाण्यानं करायची आहे मला.!!! "
झालं... ... गर्दीतल्या बघ्यांनी अन्‌ टग्यानीं सगळ्या सुटकेच्या वाटा अडवल्या... ... ...त्यांना फुकटातला तमाशाच बघायचा होता... ... आतां मामां नी पोरापोरींच्या कंपूवर तोंफ डागली,"तुमचा ’विज्ञानवाद’ मस्त बघितला सगळ्यांनी... ... … समोरच्या चौकातच माझा ट्रक उभा आहे ... आत्तांच मार्केट यार्डात माल उतरवून आलेला आहे... ... त्यांत आतां तुम्ही सगळ्यांनी मुकाट बसायचं... ... ..."
पोरंपोरी," कश्यासाठी?"
मामा," आणि तुमची ही ’अंधश्रद्धा निर्मूलना’ ची ’नवटंकी’ आतां तुमच्या प्रत्येकाच्या घरीं जाऊन घरच्यांसमोरच करायची.!!!... ... … ’मुहूर्त हटाव ... ... पंचांग हटाव’... ... अंधश्रद्धा हटाव.' !!!... ... ... काय?... ... ... अरे कोंकला की आतां !!!... ... ... की नरडी गळाठली तुमची?... ... ...ऑ?"
आतां पोरं चांगलीच घायकुतीला आली, नी कपाळांनां हात लावत एकमेकांकडं कावरीबावरी होऊन बघायला लागली... ...!!!

तसा मामानी ठेंवणीतला पहिलवानी आवाज काढला," आत्तांच ह्या पोपटवाल्याच्या पुढ्यात कां बसलो होतो ठाऊक आहे तुम्हांला?"
कंपू," ???????????????????????? "
मामा," सौरभ गोखले कोण आहे तुमच्यापैकी?"
एक घारं-गोरं पोरगं लटपटत पुढं आलं... ... ...," मी च."
मामा," ’फर्ग्युसन कॉलेज’ मध्ये शिकत होतास ना तूं?"
सौरभ," होय... ... ... पण ... पण तुम्हाला कसं माहीत?"
मामांनी शांतपणे खिश्यातला मोबाईल काढून कुठंतरी फोन लावला, अन्‌ बोलले," हं ये आतां लगेच... ... …  गर्दीच्या मधोमध.!!"
’स्कोडा ऑक्टाव्हिया’ चं दार उघडून ती मघांचीच चुणचुणीत पोरगी खाली उतरली, अन्‌ गर्दीच्या मधोमध शिरत ’मामां’ च्या जवळ जाऊन उभी राहिली.
कंपूतल्या पोरांवर आतां चड्डी सुटायची वेंळ आली !!!... ... ’सौरभ गोखले’ ला नेहमीच ह्या ’श्यामा’ बरोबर हिंडता-फिरतांना सगळ्यांनीच बघितलेलं होतं... ...!!!
’सौरभ गोखले’ नं लटपटत भर गर्दीसमोर आपल्या कपाळाला हात लावला. !!!
मामा," मी भीमाप्पा गायकवाड... ... ... हिचा बाप... हिला ओळखतोस ना?"
सौरभ गोखले," @@ @@@..... &&& ......."
मामा कडाडले ," दांतखीळ बसली काय तुझी?... ... …  ही माझी मुलगी ’गौरी’... ... तुझ्याच कॉलेज ला होती... ... ओंळखतोस की नाही हिला?"
सौरभ गोखले," **** ...... .... ?????? "
मामां ची तोंफ आतां पोरांच्या कंपूवर डोंळे वटारत कडाडली," आतां कान उघडे ठेंवून नीट ऐका मी काय बोलतोय्‌ ते... ... ..." 
मामा सौरभ अन्‌ गौरी कडं बोंट रोंखत कंपू ला म्हणाले,"... ... ही दोन्ही पोरं एकमेकांबरोबर हिंडतात फिरतात... ... माहीत आहे ना?... ... काय?"
कंपू चांचरायला लागला," होय... ... म्हणजे... ... ... बघितलंय्‌ आम्ही... ... बर्‍याचवेळां... ... "
मामा," मी स्वतः शेतकी विषयात एम्‌. एस्सी. केलेली आहे... ... ही माझी मुलगी उच्च श्रेणीत मायक्रोबायोलॉजी घेऊन एम्‌. एस्सी. झालेली आहे... ...सध्या पी. एच्‌. डी. करतीय्‌ ... ... ... "
कंपू," ?????? ... #### ... ..."
मामा," आणि दोघांनी एकमेकांशी लग्न करायच्या आणाभाका पण घेतल्याय्‌त... ... … हे पोरगं तसं चांगलं आहे... ... माहीत आहे मला... ... ... आणि माझ्या पोरीलाही चांगली मातब्बर तालेवार स्थळं उड्या मारत पत्करायला तयार आहेत !!!... ... ... दिसतंय्‌ ना?"
कंपू," #### ... ... &&&&& ... ..."
मामा," आतां ’ह्या’ च्या आईबापां ना ’गायकवाड’ घराण्यातली पोरगी कां चालत नाही, आणि कुठल्यातरी ’आपटे-गोगटे-दामले’ असल्या आडनावांच्या घराण्यातली च कां लागते... ... ... ते तुमच्या कुडबुड्या पंचांगकर्त्यांना पण ठाऊक नाही, ... ... ... आणि ’ह्या’ च्या आईबापां ना पण उमगलेलं नाही... ... !!
आतां ह्या ’गोखले’ च्या आईबापां ना पण जे धड समजलेलं नाही,  ते ह्या पोपटाला समजलंय्‌ काय ते बघायला इथं आलो होतो... ... ...!!!! काय? "
पोरांच्या कंपू ची वाचा च बसली... !!!!
मामा," थोडक्यात तुम्हांला आतां ’ह्या’ च्या आईबापां चं च ’अंधश्रद्धा निर्मूलन’ करायचं आहे !!!! "
पोरापोरींना आतां हुडहुडी भरली... ...!!!
मामा," तेव्हां तुच्या सगळ्यांच्या घरात तुमची ही ’नवटंकी’ करून झाली, की शेंवटचा प्रयोग ह्या ’गोखले’ च्या आईबापां समोर करायचा आहे... याद राखा. !!!
तुमची ’नवटंकी’ बघून जर त्यांचं ’अंधश्रद्धा निर्मूलन’ झालंच, तर ह्या दोघांच्या लग्नात मी तुमचा फेटे बांधून सत्कार करणाराय्‌... ... ... आणि गावात मिरवणूकही काढणाराय्‌ तुमची... ...!!!!
आणि इतकं करूनही जर त्यांच्या ’अंधश्रद्धा’ नाहीच वितळल्या, तर तुमची सगळ्यांची गाढवांवर बसवून गावातनं धिण्ड पण काढणाराय् ‌... ... समजलात? !!!!!
’अंधश्रद्धा निर्मूलन’ करायला निघालाय्‌ ना तुम्ही... ... ऑं?... ... ... तुमची धमक तरी काय आहे ती बघतो की जरा... ... ...काय?!!!!
चला बसा मुकाट ट्रकमध्ये सगळ्यांनी. !!!! "
कंपूतल्या त्या अतिउत्साही प्रसिद्धीतत्पर पोरांपोरींना आतां ब्रह्माण्ड आंठवलं... ... ...!!!
एकजात सगळी शेंपट्या पायात घालून समोर उभ्या ठांकलेल्या ’पहिलवान मामां’ कडं केंविलवाण्या नजरेनं बघायला लागली. !!!
आतां पोपटवाला ’होरामार्तण्ड’ ही खदांखदां हंसत कपाळाला हात लावून त्या पोरांपोरींच्या कंपूकडं डोंळे फाडफाडून बघायला लागला... ... 
जातिवंत ’पोपटां’ चा एव्हढा मोठ्ठा थवा त्यानं उभ्या हयातीत प्रथमच बघितला असावा. !!!! 
आणि ’पहिलवान मामां’ चं ते खणखणीत ’अंधश्रद्धा निर्मूलन पथनाट्य’बघून आवाक्‌ होऊन कपाळाला हात लावत मग मी पण घरचा रस्ता धंरला. !!!!!

************************************************************
रविशंकर.
३१ मार्च २०१४.